Informacje
SZKOLNY PUNKT
FILIALNY
Licznik odwiedzin
od 28 stycznia 2008 roku
HISTORIA SZKOŁY
Nie znamy dokładnej daty powstania szkoły w Żurawicy, ale jej tradycja jest wpisana w początki szkolnictwa w Żurawicy sięgające XV stulecia. Prawdopodobnie wraz z utworzeniem żurawickiej parafii rzymskokatolickiej w 1406 r. założono również szkołę parafialną. Przesłanką uzasadniającą tę hipotezę jest fakt, że w 1440 r. na Akademię Krakowską zapisał się Marcin Król z Żurawicy, który został uczonym astronomem i matematykiem. Niestety, jak dotąd nie odnaleziono źródeł mówiących bezpośrednio o funkcjonowaniu szkoły w tych zamierzchłych czasach. Najstarsze wzmianki o jej istnieniu w okresie staropolskim pochodzą z roku 1615. Więcej informacji o placówce pochodzi z XIX wieku. Na podstawie wiarygodnych przekazów wiemy, że szkoła w Żurawicy znajdowała się w środkowej części wsi, a w 1882 r. ukończono budowę nowej trzyklasowej szkoły, do której uczęszczały dzieci polskie i ruskie.
Na przełomie XIX i XX wieku nastąpił rozwój demograficzny i gospodarczy Żurawicy. To spowodowało, że dotychczasowa szkoła okazała się za mała i w latach 1909-1910 wybudowano nową murowaną szkołę. Budynek był jednopiętrowy, zawierał sześć sal lekcyjnych i dwie pomocnicze, a ponadto mieszkanie kierownika szkoły - trzy pokoje, kuchnię, spiżarkę i piwnicę. Szkole w Żurawicy nadano dostojne imię Królowej Jadwigi. Nauka w niej trwała siedem lat i postawiona była na znacznie wyższym poziomie, niż w jej poprzedniczce. Kadra nauczycielska liczyła 6-7 nauczycieli, co spowodowało, że zdecydowanie wzrósł poziom nauczania oraz szanse dzieci na dostanie się do szkoły średniej. Była w tym przede wszystkim zasługa kierownika szkoły T. Fedyka.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, od roku szkolnego 1918/19 szkoła w Żurawicy nosiła nazwę: Szkoła Ludowa im. Królowej Jadwigi. Kierownikiem placówki był Stefan Tarnawski. Następnie od roku szkolnego 1926/1927 w miejscowości funkcjonowała 6-klasowa Szkoła Powszechna im. Królowej Jadwigi. Również od tego roku szkolnego nowym kierownikiem został Stefan Ducheński. Od roku szkolnego 1930/1931 szkoła zmieniła nazwę na Publiczna Szkoła Powszechna w Żurawicy im. Królowej Jadwigi. Ponieważ system szkolny w tamtym okresie przewidywał siedmioletni okres nauki w szkole podstawowej, to po skończeniu sześciu klas w Żurawicy uczniowie chcący ukończyć szkołę uczęszczali do klasy siódmej do Przemyśla. Sytuacja zmieniła się gdy w roku szkolnym 1934/1935 w Żurawicy powstała szkoła siedmioklasowa. Od tej pory do szkoły zapisywali się też uczniowie z Ujkowic, Orłów, Orzechowiec, Małkowic i Bolestraszyc, którzy po ukończeniu sześciu klas w swoich miejscowościach kończyli szkołę podstawową w Żurawicy. W szkole działały liczne organizacje. Najbardziej rozwinięte było harcerstwo, ale oprócz niego działały również: samorząd szkolny, PCK, Liga Morska, Liga Ochrony Powietrznej i Przeciwgazowej, Towarzystwo Budowy Szkół Powszechnych oraz chór. Od 1935 r. działała również w szkole biblioteka, do której książki zakupiło dowództwo mieszczącego się w żurawickich koszarach 2. Batalionu Pancernego. W drugiej połowie lat trzydziestych aż do wybuchu II wojny światowej liczba uczniów w szkole oscylowała w granicach 400-500. Z powodu zniszczenia dokumentacji szkolnej podanie precyzyjnej liczby jest obecnie niemożliwe. Kadra nauczycielska liczyła ośmiu nauczycieli.
Druga połowa lat trzydziestych to czas wielkich planów rozbudowy szkoły i budowy sali gimnastycznej. Niestety, czas ich realizacji odwlekał się z powodu sporu pomiędzy mieszkańcami Żurawicy Dolnej i Górnej. Ci drudzy domagali się budowy szkoły po ich części miejscowości, a ci pierwsi rozbudowy już istniejącego budynku. Dopiero w 1939 r. znaleziono kompromisowe rozwiązanie. Jednostka wojskowa udostępniła pomieszczenia w koszarach w Żurawicy Górnej na potrzeby szkoły, natomiast nowy budynek dydaktyczny miał powstać w Żurawicy Dolnej na północ i wschód od istniejącego i miał być połączony z nim za pomocą korytarza. Gmina Żurawica zakupiła ok. 70 tys. cegieł, zagaszono wapno, przywieziono piasek i drewno.
Wybuch wojny przerwał funkcjonowanie żurawickiego samorządu i szkoły, a zgromadzone materiały budowlane zostały zabrane przez Niemców. Hitlerowcy zajęli Żurawicę 12 września i na budynku szkoły wywiesili flagę ze swastyką. Ponieważ budynek szkoły został zajęty przez okupantów, zajęcia szkolne rozpoczęły się w grudniu 1939 roku i odbywały się w Domu Kółka Rolniczego i w prywatnych mieszkaniach. Z powodu braku opału naukę przerwano 20 stycznia 1940 r. 15 stycznia 1943 r. w wyniku zdrady został aresztowany przez Niemców długoletni kierownik szkoły Stefan Ducheński. 3 marca 1943 r. w dokumentach szkolnych widnieje podpis nowego kierownika Ludwika Hantfeldena, który pełnił tę funkcję do 14 listopada 1945 r.
26 lipca 1944 r. do Żurawicy wkroczyły wojska radzieckie, zakończyła się okupacja niemiecka. Do szkoły wrócił Stefan Ducheński, więzień obozu w Oświęcimiu, jednak 19 września 1945 r. przeszedł na urlop chorobowy, a od 1 stycznia 1948 r. na emeryturę. Od 15 listopada 1945 r. do 31 grudnia 1947 r. obowiązki kierownika pełnił Piotr Bartnicki. Po wojnie naukę w szkole rozpoczęło 458 uczniów, którzy uczyli się w 12 oddziałach. W każdej z klas wszystkich przedmiotów uczył tylko jeden nauczyciel. Już w 1944 r. w szkole zaczęły funkcjonować: PCK, kółko teatralne, samorząd szkolny, biblioteka szkolna, Szkolne Koło Odbudowy Warszawy i drużyna harcerska im. Stanisława Żółkiewskiego.
Od roku szkolnego 1945/1946 okręg szkolny obejmował Żurawicę, Orzechowce, Buszkowice, Buszkowiczki, Małkowice, Duńkowiczki i Orły. Dla uczniów z tych miejscowości szkoła w Żurawicy była szkołą zbiorczą, w której mogli ukończyć klasę VI i VII. W tym czasie szkoła otrzymała nazwę Polska Publiczna Szkoła Powszechna w Żurawicy. Imię Królowej Jadwigi zostało zapomniane.
1 stycznia 1948 r. kierownikiem szkoły został Wojciech Malec. W roku szkolnym 1948/1949 do szkoły uczęszczało 369 uczniów. Wśród uczniów było: 137 pochodzenia robotniczego, a 129 chłopskiego. Pozostałych 103 miało pochodzenie inteligenckie lub inne.
Budynek szkolny od czasów przedwojennych nadal czekał na rozbudowę. W 1953 r. rozpoczęto pierwsze prace budowlane. Budowie towarzyszyło szereg trudności i pewnie wielu prac nie wykonano by, gdyby nie udział żołnierzy Jednostki Wojskowej w Żurawicy pod dowództwem ppłka Stanisława Fygasa, a także praca społeczna mieszkańców i uczniów oraz ofiarność mieszkańców Żurawicy, którzy przekazywali datki na budowę szkoły. Oddanie do użytku powiększonej szkoły odbyło się 31 grudnia 1954 r. Niestety, nie udało się wybudować sali gimnastycznej. Dużą rolę w rozwoju szkoły odgrywał wówczas komitet rodzicielski. Doprowadził on do ogrodzenia terenu szkoły, zakupił maszynę do pisania, telefon oraz wiele pomocy naukowych, które weszły na wyposażenie placówki. Komitet prowadził także dożywianie około 200 dzieci. Wszyscy uczniowie zostali objęci ubezpieczeniem.
Od 1955 r. liczba uczniów w szkole ponownie przekraczała 400. Wszystkie klasy z wyjątkiem siódmej były podwójne, co dawało łączną liczbę 13 oddziałów, w których uczyło 14 nauczycieli. W kolejnych latach w szkole działało wiele organizacji i kółek zainteresowań, samorząd szkolny, harcerstwo, Szkolna Kasa Oszczędności, Koło PCK, Koło Przyjaciół Związku Radzieckiego, Szkolne Koło Odbudowy Warszawy, SKS, kółka matematyczne, biologiczne, geograficzne, techniczne, fizyczno-chemiczne, muzyczne. Widać więc, że młodzież miała wiele możliwości pogłębiania swojej wiedzy i poszerzania zainteresowań. Funkcjonująca cały czas w szkole biblioteka osiągnęła w 1957 r. liczbę ponad 2300 woluminów. Od roku szkolnego 1957/1958 biblioteka szkolna w Żurawicy została wytypowana przez Wydział Oświaty w Przemyślu na bibliotekę przykładową dla szkół powiatu przemyskiego. Było to wyrazem wielkiego uznania dla pracy szkoły, a przede wszystkim dla bibliotekarki Stefanii Malec. W lutym 1958 r. szkoła otrzymała nazwę Szkoła Podstawowa w Żurawicy.
W latach 1969-1970 na północ od budynku szkoły wybudowano parterowy pawilon. Posiadał on jednak tylko 3 sale lekcyjne i nie rozwiązał w pełni problemów lokalowych szkoły. Wraz z zakończeniem roku szkolnego 1972/1973 na emeryturę odszedł długoletni dyrektor szkoły Wojciech Malec. Od kolejnego roku szkolnego, zgodnie z reformą systemu oświaty szkoła w Żurawicy została Gminną Szkołą Zbiorczą, której dyrektorem został Stanisław Kotliński. Od roku szkolnego 1982/1983 obowiązki dyrektora Gminnej Szkoły Zbiorczej pełniła Krystyna Mroczek.
W 1984 roku nastąpiła kolejna reorganizacja systemu oświaty. Zlikwidowano Gminne Szkoły Zbiorcze, a w ich miejsce powstały Inspektoraty Oświaty i Wychowania. W gminie Żurawica funkcję inspektora objął Jan Semków. 1 września 1984 r. dyrektorem Szkoły Podstawowej w Żurawicy został Janusz Jezierski. W 1994 roku w wyniku konkursu obowiązki dyrektora szkoły przejął Jan Semków, a zastępcą dyrektora został Janusz Jezierski. W tym czasie pojawił się ambitny plan przywrócenia szkole imienia Królowej Jadwigi. Podjęty również został bardzo duży wysiłek zmierzający do zmodernizowania szkoły. W 1996 r. podłączono do szkoły kanalizację i rozpoczęto wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, odnowiono także elewację budynku. Remont kapitalny przeszły również szkolne wnętrza. Wyrównano i pomalowano ściany, parkiet przeszedł gruntowną renowację. W szkole wyremontowano także sanitariaty. Tak odnowiona szkoła była gotowa, by godnie nosić imię swej dawnej patronki.
Główne uroczystości przywrócenia i nadania szkole imienia Świętej Jadwigi Królowej Polski odbyły się 15 listopada 1997 r. Poprzedzone były sympozjum naukowym dotyczącym dziejów patronki szkoły. Ze strony Gminy wielką rolę odegrali Przewodniczący Rady Gminy Żurawica Jan Raba oraz Wójt Janusz Szabaga. Obchody rozpoczęto uroczystą eucharystią koncelebrowaną przez biskupów Bolesława Taborskiego i Kazimierza Ryczana. W czasie Mszy Świętej Przewodniczący Rady Gminy Żurawica przekazał na ręce dyrektora Jana Semkowa sztandar szkoły zaprojektowany przez Jana Jawornickiego, a wyhaftowany przez siostry bazylianki z przemyskiego zakonu. Dalsza część uroczystości odbyła się w szkole, gdzie odsłonięto pamiątkową tablicę wykonaną przez artystę plastyka Dariusza Jasiewicza.
Dwa lata później w wyniku kolejnej reformy systemu edukacji czekały placówkę istotne zmiany. Wprowadzono sześcioletnią szkołę podstawową, a po niej trzyletnie gimnazjum. W roku szkolnym 1999/2000 powstał Zespół Szkół w Żurawicy, w skład którego weszły: Szkoła Podstawowa im. Św. Jadwigi Królowej Polski z dwoma Szkolnymi Punktami Filialnymi zlokalizowanymi w Żurawicy Dolnej i w Żurawicy Górnej oraz Gimnazjum. Dyrektorem Zespołu Szkół został Jan Semków, a zastępcą dyrektora Janusz Jezierski.
W 2001 r. Zespół Szkół przekształcono w trzy odrębne placówki: Szkołę Podstawową Nr 1 im. Św. Jadwigi Królowej Polski wraz z Punktem Filialnym w Żurawicy Dolnej, Szkołę Podstawową nr 2 w Żurawicy Górnej oraz Gimnazjum. Dyrektorem Szkoły Podstawowej Nr 1 została Krystyna Raba-Opacka, dyrektorem Szkoły Podstawowej nr 2 w Żurawicy - Janusz Jezierski, a funkcję dyrektora Gimnazjum objął Jan Semków.
Kolejnym ważnym dla całej społeczności szkolnej wydarzeniem było oddanie do użytku od tak dawna oczekiwanej hali sportowej. Uroczystego otwarcia hali w 2002 r. dokonali: Wójt Jerzy Andrach, Przewodniczący Rady Gminy Żurawica Jan Raba oraz dyrektorzy szkoły podstawowej i gimnazjum. Obiekt poświęcił Ks. Prałat Aleksander Zając. Hala otrzymała kształt pełnowymiarowy, z pełnym zapleczem sanitarnym. Odtąd uczniowie szkoły podstawowej i gimnazjum zyskali możliwość rozwoju swoich zainteresowań i talentów sportowych., możliwość udziału w intensywnym rozwoju kultury fizycznej, uczestnictwa w zawodach sportowych oraz w imprezach rekreacyjno-rozrywkowych.
W 2006 r. otwarto odrębny segment dydaktyczny, w którym stworzono gimnazjalistom doskonałe warunki do nauki, oddano do użytku również kuchnię i stołówkę szkolną dla uczniów obu szkół. Dzięki rozbudowie szkoły zrezygnowano z dzierżawy domu katechetycznego i wszystkie dzieci z klas 1-6 mogły uczyć się w budynku szkolnym, stopniowo unowocześnianym i dostosowywanym do potrzeb życia szkolnego. W pomieszczeniu dawnej, zastępczej sali gimnastycznej powstała aula służąca do organizacji uroczystości szkolnych, akademii, zajęć tanecznych, teatralnych i muzycznych oraz zabaw. Na parterze budynku powstało Szkolne Centrum Multimedialne łączące bibliotekę z pracownią komputerową, utworzono pracownię przyrodniczą oraz salę do zajęć świetlicowych i plastycznych. W szkole zmodernizowano instalację centralnego ogrzewania i fragment instalacji wodnej, wymieniono strop na części budynku. Odnowiono kolorystykę wszystkich pomieszczeń szkolnych, wymieniono wyposażenie. Przed budynkiem szkolnym został zagospodarowany teren zieleni do bezpiecznego i atrakcyjnego spędzania przez dzieci przerw międzylekcyjnych. Również w Szkolnym Punkcie Filialnym otwarto pracownię multimedialną dla dzieci.
Szkołę Jubilatkę czekają jeszcze duże wyzwania dotyczące remontów i modernizacji, które powinny objąć dach, piwnice, powały, posadzki. Zakres tych przedsięwzięć i czas realizacji uzależniony będzie od gospodarności samorządu lokalnego, poziomu zamożności mieszkańców Żurawicy, a przede wszystkim od zaangażowania i oddania sprawom szkoły czasu i serc.
Jak widzimy z powyższego zarysu, szkoła w Żurawicy ma swoją długą i piękną historię. To tutaj wychowało się już kilkadziesiąt pokoleń mieszkańców Żurawicy i okolicznych miejscowości. Tutaj pracowało wielu wspaniałych nauczycieli i wychowawców. Szkoła Podstawowa w Żurawicy zawsze uchodziła za wzorową i prezentującą wysoki poziom nauczania. To do niej uczęszczali socjolog, politolog oraz pułkownik w stanie spoczynku prof. dr hab. Stanisław Kwiatkowski oraz biskup kielecki Kazimierz Ryczan. Tutaj uczył się sybirak i żołnierz II wojny światowej Władysław Stefanik.
Piękna historia, wspaniałe tradycje, duże osiągnięcia i nowoczesność. To wszystko łączy w sobie Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Św. Jadwigi Królowej Polski w Żurawicy.
O szkole
Zagłosuj na naszą stronę
